Bỏ đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn khỏi dự thảo Luật Nhà ở

Bộ Xây dựng đã chính thức loại bỏ đề xuất quy định quyền sở hữu căn hộ chung cư có thời hạn khỏi dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi sau khi tiếp thu nhiều ý kiến từ chuyên gia, hiệp hội bất động sản và người dân. Động thái này được đánh giá là góp phần ổn định tâm lý thị trường, đồng thời bảo đảm quyền lợi của người sở hữu căn hộ.

Không còn quy định sở hữu chung cư có thời hạn

Đại diện Bộ Xây dựng cho biết, sau quá trình lấy ý kiến rộng rãi, nội dung quy định quyền sở hữu căn hộ sẽ chấm dứt khi công trình hết thời hạn sử dụng hoặc phải phá dỡ đã được đưa ra khỏi dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi.

Theo dự thảo mới nhất, luật chỉ quy định về thời hạn sử dụng nhà chung cư, thay vì giới hạn quyền sở hữu của người dân.

Thời hạn sử dụng công trình sẽ được xác định dựa trên hồ sơ thiết kế, thời điểm nghiệm thu đưa vào sử dụng và kết quả kiểm định chất lượng theo quy định của pháp luật về xây dựng.

Chung cư hết niên hạn sẽ được kiểm định

Dự thảo quy định, khi nhà chung cư hết thời hạn thiết kế hoặc có dấu hiệu xuống cấp, không còn bảo đảm an toàn, UBND cấp tỉnh sẽ tổ chức kiểm định chất lượng công trình.

Căn cứ kết quả kiểm định, cơ quan có thẩm quyền sẽ quyết định tiếp tục sử dụng, cải tạo hoặc phá dỡ để xây dựng lại nếu công trình không còn đáp ứng yêu cầu an toàn.

Điều này đồng nghĩa việc đánh giá tuổi thọ công trình được thực hiện theo chất lượng thực tế, thay vì tự động chấm dứt quyền sở hữu của cư dân.

HoREA: Cần tách bạch quyền sở hữu và tuổi thọ công trình

Trước đó, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đã kiến nghị không quy định chấm dứt quyền sở hữu căn hộ khi chung cư hết niên hạn sử dụng hoặc thuộc diện phải phá dỡ.

Theo Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu, cần phân biệt rõ giữa thời hạn tồn tại của công trình và quyền sở hữu căn hộ gắn với quyền sử dụng đất.

Hiệp hội đề xuất tiếp tục duy trì quyền sở hữu lâu dài đối với các căn hộ được xây dựng trên đất ở sử dụng ổn định, lâu dài. Việc sở hữu có thời hạn chỉ nên áp dụng khi các bên có thỏa thuận hoặc dự án được xây dựng trên quỹ đất có thời hạn sử dụng.

Giấy chứng nhận hết hiệu lực khi công trình không còn tồn tại

HoREA cũng đề xuất bỏ quy định chấm dứt quyền sở hữu căn hộ khi chung cư bị phá dỡ.

Thay vào đó, khi công trình không còn tồn tại, Giấy chứng nhận quyền sở hữu căn hộ sẽ không còn giá trị pháp lý, trong khi quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu tiếp tục được giải quyết theo các quy định về cải tạo, xây dựng lại chung cư.

Theo hiệp hội, cách tiếp cận này phù hợp với Luật Nhà ở năm 2023 và tránh tạo ra cách hiểu rằng quyền sở hữu tài sản của người dân tự động chấm dứt theo tuổi thọ công trình.

Thị trường bất động sản được kỳ vọng ổn định hơn

Giới chuyên gia nhận định, việc bỏ đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn sẽ góp phần ổn định tâm lý người mua nhà, đặc biệt trong bối cảnh căn hộ chung cư vẫn là phân khúc đáp ứng nhu cầu ở thực tại các đô thị lớn.

HoREA cho rằng nếu quyền sở hữu bị giới hạn theo tuổi thọ công trình, nhiều người có thể chuyển sang mua nhà gắn liền với đất, khiến cung – cầu giữa các phân khúc mất cân đối, đồng thời tạo áp lực tăng giá đất và làm giảm sức hấp dẫn của thị trường căn hộ.

Với việc loại bỏ đề xuất này, dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi được kỳ vọng sẽ vừa bảo đảm an toàn trong quản lý, sử dụng nhà chung cư, vừa giữ ổn định quyền sở hữu tài sản hợp pháp của người dân và tạo nền tảng tích cực cho sự phát triển bền vững của thị trường bất động sản.