Bộ Xây Dựng Đề Xuất Quy Định Thời Hạn Sử Dụng Chung Cư
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến về dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), trong đó đề xuất quy định thời hạn sử dụng chung cư dựa trên hồ sơ thiết kế và kết quả kiểm định chất lượng công trình. Đề xuất này được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc cải tạo, xây dựng lại các chung cư xuống cấp, đồng thời bảo đảm an toàn cho cư dân.
Thời hạn sử dụng chung cư sẽ căn cứ theo thiết kế công trình
Theo dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), thời hạn sử dụng của một tòa chung cư sẽ được xác định theo hai yếu tố:
- Hồ sơ thiết kế của công trình.
- Kết quả kiểm định chất lượng trong quá trình sử dụng.
Thời hạn này sẽ được ghi rõ trong văn bản thẩm định của cơ quan có thẩm quyền và được tính từ thời điểm công trình được nghiệm thu, đưa vào sử dụng.
Khi chung cư hết thời hạn sử dụng theo thiết kế hoặc có dấu hiệu xuống cấp nghiêm trọng, cơ quan quản lý địa phương sẽ tổ chức kiểm định để đánh giá mức độ an toàn trước khi đưa ra phương án xử lý.
Chung cư xuống cấp có thể phải phá dỡ
Dự thảo cũng bổ sung quy định về các trường hợp bắt buộc phải phá dỡ nhà chung cư.
Các trường hợp bao gồm:
- Hết thời hạn sử dụng và không còn đảm bảo an toàn.
- Hư hỏng nghiêm trọng.
- Có nguy cơ sập đổ.
- Bị ảnh hưởng bởi cháy nổ hoặc thiên tai.
- Không đáp ứng điều kiện tiếp tục khai thác sử dụng.
Sau khi kiểm định, cơ quan nhà nước sẽ công bố công khai danh sách các công trình không còn đủ điều kiện sử dụng theo quy định.
Quyền lợi của cư dân khi chung cư bị phá dỡ
Để bảo đảm quyền lợi của người dân, dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi cũng đưa ra phương án xử lý đối với các trường hợp phải phá dỡ chung cư.
Nếu khu đất vẫn phù hợp quy hoạch để xây dựng nhà ở, cư dân sẽ được bố trí tái định cư tại chỗ sau khi dự án hoàn thành.
Trong trường hợp khu đất không còn được quy hoạch để xây dựng chung cư, chủ sở hữu căn hộ sẽ được lựa chọn:
- Nhận bồi thường bằng tiền.
- Được bố trí tái định cư tại khu vực khác trong cùng địa bàn hoặc khu vực lân cận.
Quy định này nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân khi thực hiện cải tạo các khu chung cư cũ.
Chuyên gia nói gì về đề xuất mới?
Theo nhiều chuyên gia bất động sản, việc xác định thời hạn sử dụng chung cư cần linh hoạt hơn thay vì áp dụng cứng theo tuổi thọ thiết kế.
Thực tế cho thấy có những công trình dù còn trong thời hạn thiết kế nhưng đã xuất hiện tình trạng lún, nứt hoặc xuống cấp, buộc phải di dời cư dân để bảo đảm an toàn. Ngược lại, nhiều chung cư đã sử dụng nhiều năm nhưng vẫn đáp ứng tốt các tiêu chuẩn kỹ thuật sau khi được kiểm định.
Một số ý kiến cũng cho rằng việc sửa đổi quy định lần này sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn trong quá trình cải tạo hàng nghìn chung cư cũ tại Hà Nội và TP.HCM. Tuy nhiên, chính sách cần đi kèm với phương án tái định cư rõ ràng để bảo đảm quyền lợi của người dân.
Tác động đến thị trường bất động sản
Đề xuất của Bộ Xây dựng được đánh giá sẽ tạo hành lang pháp lý minh bạch hơn cho hoạt động cải tạo và tái thiết các khu chung cư cũ.
Đối với thị trường bất động sản, việc xác định rõ thời hạn sử dụng công trình có thể thúc đẩy quá trình chỉnh trang đô thị, gia tăng nguồn cung nhà ở mới tại các khu vực trung tâm, đồng thời nâng cao tiêu chuẩn chất lượng đối với các dự án chung cư trong tương lai.
Đối với người mua nhà, yếu tố chất lượng xây dựng, đơn vị phát triển dự án và khả năng vận hành lâu dài của công trình sẽ ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng bên cạnh vị trí và giá bán.
Kết luận
Đề xuất quy định thời hạn sử dụng chung cư theo hồ sơ thiết kế kết hợp với kết quả kiểm định thực tế được xem là bước đi nhằm tăng cường an toàn cho người dân và tháo gỡ những vướng mắc trong cải tạo chung cư cũ. Nếu được thông qua, quy định mới sẽ tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho việc quản lý, cải tạo và phát triển quỹ nhà ở tại các đô thị lớn.
