UBND TP Hà Nội đang lấy ý kiến đối với dự thảo quy định về việc chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở trên địa bàn thành phố. Theo đề xuất mới, nhà ở xã hội không bán hết sau 12 tháng và nhà tái định cư bỏ trống từ 9 tháng trở lên có thể được chuyển đổi sang nhà ở thương mại.
Nhà ở xã hội có thể chuyển thành nhà thương mại
Theo dự thảo, đối với các dự án nhà ở xã hội, nếu sau 12 tháng kể từ thời điểm mở bán mà vẫn còn căn hộ chưa tiêu thụ hết, chủ đầu tư được xem xét chuyển đổi sang nhà ở thương mại.
Tuy nhiên, tỷ lệ căn hộ được chuyển đổi không vượt quá 20% tổng số căn hộ của dự án. Đồng thời, chủ đầu tư phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính phát sinh, bao gồm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và các khoản liên quan theo giá đất tại thời điểm cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định chuyển đổi.
Ngoài ra, trong trường hợp thành phố phát sinh nhu cầu đột xuất về quỹ nhà phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, nhà ở xã hội cũng có thể được chuyển đổi sang nhà tái định cư.
Phương án chuyển đổi các loại hình nhà ở UBND TP đang đề xuất tại dự thảo:
| Loại hình ban đầu | Trường hợp | Chuyển thành |
| Nhà xã hội | Sau 1 năm không bán hết | Nhà thương mại |
| Thành phố thiếu quỹ nhà để giải phóng mặt bằng đột xuất cho các dự án chỉnh trang, tái thiết đô thị | Nhà tái định cư | |
| Nhà tái định cư | Sau 9 tháng không đưa vào sử dụng | Nhà thương mại |
| Sau 9 tháng không đưa vào sử dụng, nhu cầu nhà ở xã hội cao | Nhà xã hội | |
| Nhà thương mại | – Chưa được giao, thuê đất và chưa nộp tiền đất- Chủ đầu tư cam kết thu tối đa 10% lợi nhuận với phần chuyển đổi | Nhà xã hội |
| Dự án thuộc địa bàn hoặc khu vực lân cận có nhu cầu bức thiết về nhà tái định cư cho các dự án chỉnh trang, tái thiết đô thị | Nhà tái định cư |
Hơn 80.000 căn nhà ở xã hội đang được triển khai
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, hiện thành phố có 90 dự án nhà ở xã hội với quy mô khoảng 80.800 căn hộ.
Trong đó:
- 13 dự án với hơn 11.000 căn đã khởi công.
- 41 dự án với gần 27.500 căn dự kiến khởi công trong năm 2026.
- 29 dự án với hơn 35.000 căn dự kiến triển khai trong năm 2027.
Việc cho phép chuyển đổi linh hoạt được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ nhà ở, đồng thời hạn chế tình trạng căn hộ bỏ trống kéo dài.
Nhà tái định cư bỏ trống 9 tháng có thể chuyển thành nhà thương mại
Đối với nhà tái định cư, Hà Nội đề xuất cho phép chuyển đổi sang nhà ở thương mại nếu công trình đã hoàn thành nhưng không được sử dụng cho bất kỳ dự án giải phóng mặt bằng nào trong thời gian tối thiểu 9 tháng.
Ngược lại, khi nhu cầu về nhà ở xã hội tăng cao, quỹ nhà tái định cư chưa sử dụng cũng có thể được chuyển đổi sang nhà ở xã hội để đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân.
Nhà tái định cư là loại hình nhà ở được bố trí cho các hộ dân bị thu hồi đất hoặc phải di dời chỗ ở để phục vụ các dự án phát triển kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, nhiều năm qua, loại hình này bộc lộ không ít hạn chế về chất lượng xây dựng, quản lý vận hành và mức độ phù hợp với nhu cầu thực tế.
Theo thống kê của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam, đến năm 2024, Hà Nội vẫn còn khoảng 4.000 căn hộ tái định cư không có người ở.
Nhà ở thương mại cũng có thể chuyển đổi sang nhà ở xã hội
Dự thảo cũng đưa ra các điều kiện để chuyển đổi từ nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội hoặc nhà tái định cư.
Cụ thể, dự án nhà ở thương mại có thể được chuyển đổi thành nhà ở xã hội nếu:
- Chưa được giao đất hoặc cho thuê đất.
- Chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.
- Chủ đầu tư cam kết mức lợi nhuận tối đa 10% trên tổng chi phí đầu tư của phần diện tích được chuyển đổi.
Trong khi đó, nhà ở thương mại có thể được chuyển thành nhà tái định cư nếu dự án nằm tại khu vực hoặc vùng lân cận đang có nhu cầu cấp bách về quỹ nhà phục vụ công tác cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị.
Đáp ứng nhu cầu nhà ở khi Hà Nội triển khai hàng nghìn dự án
Việc xây dựng cơ chế chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở được Hà Nội đề xuất trong bối cảnh thành phố đang triển khai công tác giải phóng mặt bằng cho hơn 1.400 dự án phát triển đô thị và hạ tầng.
Trong thời gian tới, nhu cầu về nhà ở tái định cư cũng như nhà ở xã hội dự kiến sẽ tăng mạnh. Vì vậy, việc tận dụng hiệu quả các quỹ nhà hiện có được đánh giá là giải pháp cần thiết nhằm tránh lãng phí nguồn lực và đáp ứng tốt hơn nhu cầu an cư của người dân Thủ đô.
